De verkiezingen voor de Tweede Kamer 2021

Het leken geen bijzondere verkiezingen te worden, alhoewel het altijd wel even wennen is als regeringspartijen zich in de campagne soms fel tegen elkaar afzetten. Alsof zij vier jaar lang de adem hebben ingehouden. Bijzonder was natuurlijk dat de stemlokalen drie dagen lang open waren en dat de ouderen ook per brief hun stem konden uitbrengen. De procedure daarvoor bleek toch wel ingewikkeld. Zelfs Jan Terlouw kreeg het niet zonder hulp voor elkaar. Dat was te voorzien, maar de betrokken minister vond het prima geregeld en goed te doen. Achteraf bleek dat 67.000 brievenstemmers, goed voor een zetel in de Kamer, een ongeldige stem hebben uitgebracht.

De uitslagen lieten zien dat het formeren van een kabinet ietsje moeilijker zou worden dan vier jaar geleden. De aftredende regering kwam uit op 73 zetels, net geen meerderheid. Rutte zou een kleinere partij toe moeten voegen.

Dat alles kwam op losse schroeven te staan toen een van de verkenners ongewild haar documenten toonde aan de pers. Nederland kwam te weten dat men “iets” met Pieter Omtzigt zou moeten doen, de indruk wekkend dat deze volhardende luis in de pels van de regering een positie zou moeten krijgen waar hij minder schadelijk zou zijn voor het kabinet. Haastig werden de twee verkenners vervangen door een nieuw duo, maar de boel ontplofte in de Tweede Kamer. Rutte kreeg moties van Wantrouwen en van Afkeuring aan zijn broek. De eerste haalde geen meerderheid, de tweede wel, vooral omdat men hem niet meer op zijn woord gelooft en een patroon van vergeetachtigheid ziet op cruciale momenten. Ook het feit dat zijn regering vaak pas na grote druk, en met gezonde tegenzin openheid geeft over fout gelopen onderwerpen, is een item. Men wil een open bestuursstijl. De tweede groep verkenners werd ook de laan uitgestuurd, omdat zij te veel betrokken zouden zijn bij de dagelijkse politiek.

Enkele dagen later weigerde de ChristenUnie in een volgend kabinet te stappen als Rutte daar de premier van zou worden, omdat “Daarvoor te veel is gebeurd”. Dat bemoeilijkt nog meer het formeren van een nieuwe regering. De VVD beschermt Rutte, en zonder de VVD is het links of rechtsom bijna onmogelijk een kabinet samen te stellen. Een mooie klus voor de na het Kamerdebat tot informateur gekozen Tjeenk Willink. Spannend of er een regering komt die de wil om openheid van bestuur echt wil en durft te honoreren. In de tabel en de grafiek is opgenomen hoe de kiezers hebben gestemd in de wijk Oudorp, in Alkmaar en in Nederland. Hele grote verschuivingen hebben zich niet voorgedaan, behalve de sprong van D66. Zoek de verschillen zou zomaar een mooi tijdverdrijf kunnen zijn in deze tijden van corona.