Op bezoek bij Straathofflowers
Tussen de Schermerdijk en de Ringweg Oost
Ingeklemd tussen de Schermerdijk en de Ringweg Oost bevindt zich het familiebedrijf Straathofflowers. Dagelijks fietsen of lopen talloze mensen er achteloos aan voorbij zonder zich af te vragen wat er zich achter de deuren van de enorme hallen afspeelt. Verder dan dat het een bollenbedrijf betreft gaat het vaak niet. Regelmatig passerende forenzen en recreanten leiden dat af aan de kleurrijke velden in de maanden april en mei als de bloemen in bloei staan. Uitzondering op de regel zijn een heel aantal Oudorpers; zij kennen hun buren van het bollenpellen in de zomervakantie. Als zij niet zelf hun vingers hebben stuk gepeld dan toch wel hun kinderen. Ikzelf schaar mij onder de talloze argeloze voorbijgangers; wekelijks wandel ik meerdere keren over de dijk, genietend van het uitzicht over de velden, de bedrijvigheid en de kleurenpracht in het voorjaar. Een paar weken terug verraste ik mijzelf met de gedachte dat mijn aan desinteresse grenzende argeloosheid ongepast was en het hoog tijd werd om het bedrijf van ‘onze buren’ beter te leren kennen. Een paar dagen later meldde ik mij aan de poort voor mijn afspraak met Max Straathof die mij rondleidde door het bedrijf en introduceerde in de wondere wereld van de hyacint.
Max, Rick en Susanne
Aan het hoofd van het bedrijf staat een driemanschap waarvan de beide broers leiding geven aan de werkzaamheden. Susanne, hun moeder, verzorgt enkele dagen per week de administratie. Samen dragen zij de verantwoordelijkheid voor een hoogwaardige, gespecialiseerde onderneming in snijhyacinten.
Als ik het mag geloven is hun jeugdige leeftijd (Max is vierentwintig, Rick negenentwintig) hun kracht. Opgegroeid op het bedrijf kennen zij als geen ander de kneepjes van het vak en kijken zij vol ambitie naar de toekomst. Belangrijke elementen als uitbreiding en modernisering, nodig om te overleven in een globale markt, zijn onderdeel van hun toekomstplannen.
Taakverdeling
Om te voorkomen dat zij in elkaars vaarwater terecht komen, hebben beide broers de taken verdeeld; Rick doet de bloemen oftewel het buitengebeuren en Max de bollen dan wel het werk in de bedrijfshallen. Strikte scheiding is onmogelijk omdat de taken in elkaar overlopen. Soms leidt dit tot verschil van inzicht; op die momenten bewaakt Susanne de teamgeest door zich op te werpen als mediator en het vizier op elkaar af te stemmen.
Werktijden
Het was te verwachten dat een bollenkwekerij ieder uur van de dag inzet verlangt. Desgevraagd vertelt Max dat hij in de maanden oktober/november en juni/juli werkt van half zeven in de ochtend tot negen uur ‘s avonds. In de overige maanden is hij in de ochtend van zeven tot half zeven in de avond actief. Op zaterdagen stoppen zij om vier uur ’s middags. Enkel op zondagen liggen de werkzaamheden stil. Mijn verbazing over werktijden van gemiddeld zeventig uur per week lacht Max weg. Hij stelt dat hij dag en nacht kan doorwerken als het om fysieke arbeid gaat. Een dag achter het bureau daarentegen houdt hij nauwelijks vol.
Omvang
Voor een leek is moeilijk in te schatten over hoeveel hectare land het bedrijf beschikt. Waar ik uitging van de landerijen aan de dijk blijken zij ook te beschikken over land aan de overzijde van de ringweg en pachten zij land in Ursem, Bergen en Egmond. Samen gaat het om tweeëndertig hectare voor de bollen. Dit is te vergelijken met vierenzestig voetbalvelden.
Om de grond niet uit te putten wordt wisselteelt toegepast. Een deel van de grond rond het huis wordt verpacht aan derden en zo kan het gebeuren dat tijdens het seizoen een perceel wordt gekleurd door tulpen. Ook krokussen hebben een plekje gekregen; het betreft een min of meer uit de hand gelopen hobby waarbij de uitdaging voortkomt uit het feit dat het een bijzondere soort betreft. Dat het om tulpen en krokussen gaat is overigens geen toeval. Hun plant- en bloeifase is namelijk te combineren met hyacinten, het specialisme van het bedrijf.
De hyacint
Dat de hyacint een bolgewas is hoef ik eigenlijk niet te vertellen. Dat het een loot van de aspergefamilie betreft had ik echter niet kunnen bevroeden. Oorspronkelijk stamt de plant uit een regio die zich strekt van Midden-Turkije tot Libanon. Tegenwoordig is Nederland een van de belangrijkste centra van de hyacintenteelt.
De bol heeft een doorsnede van drie tot zeven centimeter. De centrale stengel die uit een bol groeit draagt meerdere bloemen of nagels; er mag worden uitgegaan van vijftig geurende bloemen per plant.
Er zijn inmiddels meer dan tweeduizend varianten ontwikkeld in kleuren van wit tot blauw, geel, roze, rood en paars.
Wat betreft de kweek van hyacinten blijkt Straathofflowers een toonaangevende rol te spelen. Als ik Max mag geloven beheren zij weliswaar een middelgroot bedrijf maar opereren zij desalniettemin in de top van de markt. Het kan niet anders dan dat dit voortkomt uit liefde voor de hyacint. Dit heeft overigens niet direct iets te maken met de plant zelf. Stralend legt Max uit dat het gaat om de kweek. ‘Een tulp kweken kan iedereen, maar een hyacint kweken is topsport,’ stelt hij. Onmiddellijk nuanceert hij zijn uitspraak en haalt hij er een aan die onder kwekers opgeld doet: ‘Als bollen kweken topsport is dan beweegt de kweek van de hyacint zich op het niveau van de olympische spelen.’
Het proces
Met het gemak van een routinier praat Max over gigantische aantallen die jaarlijks door hun vingers gaan. De torenhoge gestapelde en gevulde kisten die rij na rij in afgesloten cellen staan bewijzen dat hij niet overdrijft als hij het over miljoenen bollen heeft.
Termen als hollen, pluisgoed en broeien passeren de revue. Al met al vraagt het een proces van vier jaar voordat de vermeerdering van één bol is gerealiseerd.
In augustus van het eerste jaar wordt de onderkant van een bol verwijderd (hollen). Daarmee wordt de groei verstoord. Dan gaat hij in oktober de grond in waarop de bol nieuwe bolletjes vormt (pluisgoed). In de maand juni worden de kleine bolletjes geoogst waarop zij in oktober opnieuw de grond ingaan. Inmiddels is er dan één jaar voorbij. In de maand juni van het tweede jaar gaan de gegroeide bolletjes er weer uit om daarna nog twee keer dezelfde cyclus van oktober tot juni door te maken. De dan volgroeide bol kan je weer hollen, verkopen of broeien wat staat voor de warmte waarmee de bol bloemen maakt die uiteraard ook verkocht worden. Het broeien vindt plaats in de winter in een verwarmde hal of kas. Tijdens de lente is de bloementeelt buiten enkel bedoeld voor de bollen. Nadat de bloemen zijn gesneden worden die in de zomer geoogst en verwerkt om in de herfst weer te worden geplant.
Gewasbescherming
Max legt uit dat gewasbescherming noodzakelijk is. Hoewel zij enkel toegestane middelen gebruiken is de focus gericht op biologische en natuurlijke middelen zoals schimmels en bacteriën die samenwerken met de plant. Alle kwekers zijn hiermee bezig en in de kring van kwekers in Noord Kennemerland probeert men van elkaar te leren met als doel de milieudruk naar beneden te brengen.
Duizelend van de informatie fiets ik terug naar huis. Mijn respect voor de jongens van Straathofflowers is enorm en ik merk zowaar dat ik trots ben op het feit dat deze ambitieuze Oudorpers onze buren zijn.
Tekst en foto's: Marcel van Deursen