Dansen bij De Cultuurbrouwerij
Een aantal edities geleden hebben wij een groot artikel geplaatst over De Cultuurbrouwerij, een kunstproject voor leerlingen van Heliomare College Alkmaar (voortgezet speciaal onderwijs). Dit project is ontwikkeld in samenwerking met stichting KiemKunst. In dit project ontdekken jongeren van twaalf tot vijftien jaar niet alleen verschillende kunstvormen maar ook zichzelf en de wereld om hen heen. Het uitgangspunt is simpel: kunst is geen extraatje maar een manier om te groeien. Voor deze leerlingen, die zich niet altijd makkelijk uitdrukken in taal, biedt kunst een andere ingang. Een ingang naar zelfvertrouwen, verbinding en het gevoel dat je ertoe doet.
Vandaag ga ik kijken in De Oever waar dansdocente Carlijn Visser met de klas van Heliomare docent Hans Ranzijn aan de slag gaat. Het project duurt twee jaar en er zijn acht verschillende onderdelen: Theater, beeldende kunst, dans, film, muziek, woordkunst, textiel en 3D. In dit eerste jaar is de afsluitende activiteit dans.
Warming up
Als ik binnenloop wordt ik al vrolijk toegeroepen. Meester Hans heeft zijn leerlingen van tevoren verteld dat ik kom kijken om een verslag te schrijven.
De groep bestaat uit negen jongens. In een grote kring doen ze met Carlijn een warming up op lekkere vlotte muziek om goed los te komen.
‘Dit project kan worden gerealiseerd door subsidie van de gemeente,’ vertelt Hans. ‘Er doen zes klassen aan mee die om en om een kunstblok doen. Het is als docent heel leuk om hier aan mee te werken omdat leerlingen op deze manier in aanraking komen met kunst en cultuur waar ze anders niet aan toe zouden komen. Vandaag is wel een echte doe-dag want we hebben vanmorgen fitness gehad, nu dansen en vanmiddag gaan we koken. Door op deze manier met allerlei activiteiten in aanraking te komen vinden de leerlingen misschien een nieuwe hobby maar het kan ook zeker toekomstgericht zijn. Misschien willen ze wel een stage gaan doen gericht op een van de activiteiten en dan is het voor sommigen zelfs mogelijk om daar misschien werk in te vinden. Zo worden er ook voor deze kinderen kansen gecreëerd.’
Pizzamachine
Volgende week is de presentatie van het project voor de andere klassen. Er is gekozen voor de pizzamachine van mister Bean, een populair animatiefilmpje. De leerlingen gaan op een rij staan en ze krijgen een tekening met een onderdeel van de pizzamachine voor zich op de grond. Eén leerling geeft het tempo aan en de andere leerlingen verbeelden het kneden, snijden, de oven, het draaiwiel, vering, raspen en de doos zoals op de tekeningen. Ook meester Hans ‘kneed het deeg’. De machine gaat harder en zachter en de stapel denkbeeldige pizza’s wordt groter en groter. Als slot worden de pizza’s ‘uitgedeeld’.
Ter afsluiting wordt er nog een finale-dans geoefend die komende week door alle groepen samen wordt uitgevoerd. Elke groep heeft daarvoor een deel zelf bedacht en op het refrein dansen alle groepen samen.
Na een groot applaus is het tijd om terug te gaan naar school, die gelukkig om de hoek is. Het is een genot om te zien hoe enthousiast de leerlingen met het project bezig zijn!
Dankbaar werk
‘Het is heel dankbaar werk om te doen,’ vertelt Carlijn na afloop. ‘Dit werk doe ik al ruim twintig jaar. Ik heb me gespecialiseerd in het dansen op basisscholen. Daarnaast dus ook af en toe wel met het speciaal onderwijs; bij Heliomare College ben ik nu voor het tweede jaar bezig. Naast dit werk ben ik ook twee dagen programma coördinator cultuureducatie bij Artiance.
Het is heel fijn om te zien hoe blij de leerlingen zijn als ze me weer zien. Voor mij is het heel belangrijk dat ik goed observeer en kijk wat aanslaat bij de leerlingen. Je kunt van alles bedenken maar als het niet werkt pas ik het ter plekke aan. Ik ben meer van de improvisatie en kijk wat er ontstaat vanuit hetgeen ik inbreng. Vorig jaar hadden we bijvoorbeeld een improvisatie met een vuilniszak en je staat versteld wat leerlingen daar dan allemaal bij bedenken. Van opvouwen tot telefoonformaat om zogenaamd te kunnen bellen, tot deken, tot boksbal. Voor de pizza-machine hebben de kinderen ook zelf gekozen welk onderdeel ze willen zijn en wat voor beweging daar bij hoort. De samenwerking met Hans is ook heel belangrijk. We vullen elkaar aan en het is zaak dat ook hij een stuk enthousiasme overbrengt aan de leerlingen. Dat gaat geweldig!
Al met al een bijzonder project en het is indrukwekkend om de bevlogenheid en het enthousiasme van deze docenten te zien. Volgend jaar ga ik gewoon weer een keer kijken bij een ander kunstproject.
Tekst en foto: Catharina Mandjes