De wraak van Grote Pier
Als je op een zonnige dag over het Ritsevoort de stad in wandelt kom je langs een fietsenwinkel die een bijzonder zwarte bladzijde uit de Alkmaarse geschiedenis verbergt. Diep onder het glanzende metaal van de elektrische fietsen, vind je in de fundamenten een laag vette zwarte roet die afkomstig is uit de Middeleeuwen, toen Alkmaar werd geplunderd en platgebrand. Ook het kasteel De Nieuwburg in wat toen nog ‘Oudtdorp’ heette, werd met de grond gelijk gemaakt.
Dit alles speelde zich af in het jaar 1517.
Noord-Holland werd die zomer onveilig gemaakt door de bende van Grote Pier. Hij had als boer een vreedzaam leven geleid - tot de dag dat de Hollanders naar Kimswerd in Friesland kwamen. Ze vermoorden zijn vrouw en kind. Zijn boerderij ging in vlammen op.
Om zich te wreken op de mensen die hem alles hadden afgenomen greep Grote Pier naar het zwaard.
En wat voor een zwaard! Het is 2 meter 13 lang - als je bedenkt dat een zwaard tot je neus moest komen als je het verticaal neerzette, dan was Pier veel langer dan de gemiddelde man.
Het zwaard is ook behoorlijk zwaar, het weegt 6,6 kilo - probeer dat maar eens op te tillen en er mee uit te halen en er dan ook nog in één klap twee mannen mee te onthoofden - iets waar Grote Pier blijkbaar toe in staat was en ook zonder pardon uitvoerde volgens ooggetuigen…
Er bestaat een bepaalde sympathie voor Grote Pier. Hij was een slachtoffer van de Hollanders, die zijn huis plunderden en zijn gezin vermoorden, het is begrijpelijk dat hij zich wilde wreken. Zijn daden maken hem ook tot een verzetsstrijder.
Toch twijfel ik er niet aan dat die moeder van dat gezin aan het Ritsevoort er anders over dacht toen hij haar man en haar kinderen doodde en haar huis tot de grond toe afbrandde.
- Grote Pier (Pier Gerlofs Donia) leefde van 1480 tot 1520.
- Het zwaard van Grote Pier is bewaard gebleven en is te zien in het Fries Museum.
- De fundamenten van het kasteel De Nieuwburg liggen aan het Nieuwburgpad in Oudorp.
- Voor meer over Grote Pier in Alkmaar, zie de volgende links naar artikelen door Wytske Roodbergen:
https://alkenaer.nl/grote-pier-en-de-brand-op-het-ritsevoort/ https://alkenaer.nl/asresten-uit-1517-onder-pand-naast-de-alkenaer/
Tekst: Chris de Deugd
